Rejestr systemów zautomatyzowanych: art. 9 dyrektywy platformowej

Artykuł 9 dyrektywy (UE) 2024/2831 nakłada na cyfrowe platformy pracy szczegółowe obowiązki przejrzystości w zakresie zautomatyzowanych systemów monitorujących i zautomatyzowanych systemów decyzyjnych. Platformy są zobowiązane informować pracowników, przedstawicieli pracowników oraz właściwe organy krajowe o istnieniu, kategoriach, parametrach i celach tych systemów, w pisemnym dokumencie, jasnym i prostym językiem. Dla większości platform praktycznym punktem wyjścia do spełnienia obowiązków z art. 9 — i w istocie większości wymogów rozdziału III — jest skompilowanie ustrukturyzowanego rejestru wszystkich zautomatyzowanych systemów wykorzystywanych do zarządzania pracą za pośrednictwem platformy.

Co mówi przepis

Artykuł 9 ust. 1 wymaga, aby państwa członkowskie zobowiązały cyfrowe platformy pracy do informowania osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform, przedstawicieli pracowników i właściwych organów krajowych o korzystaniu z zautomatyzowanych systemów monitorujących lub zautomatyzowanych systemów decyzyjnych. Przepis określa wyczerpujący wykaz informacji, które muszą być przekazane, rozróżniając systemy monitorujące i systemy decyzyjne. ^[1]

"Państwa członkowskie wymagają, aby cyfrowe platformy pracy informowały osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platform, przedstawicieli pracowników platform oraz – na żądanie – właściwe organy krajowe o korzystaniu ze zautomatyzowanych systemów monitorujących"

W przypadku zautomatyzowanych systemów monitorujących informacje muszą obejmować fakt, że system jest w użyciu lub jest wprowadzany, kategorie danych i działań monitorowanych, cel monitorowania i sposób jego prowadzenia przez system, a także odbiorców przetwarzanych danych osobowych. ^[2]

"w odniesieniu do zautomatyzowanych systemów monitorujących: (i) fakt, że takie systemy są w użyciu lub są wprowadzane; (ii) kategorie danych i działań monitorowanych, nadzorowanych lub ocenianych przez takie systemy"

W przypadku zautomatyzowanych systemów decyzyjnych platformy muszą ujawnić fakt, że takie systemy są w użyciu, kategorie podejmowanych lub wspieranych decyzji, kategorie danych i główne parametry uwzględniane przez systemy wraz z ich względnym znaczeniem, a także powody decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub usunięciu konta, odmowie wypłaty wynagrodzenia lub dotyczących statusu umownego. ^[3]

"w odniesieniu do zautomatyzowanych systemów decyzyjnych: (i) fakt, że takie systemy są w użyciu lub są wprowadzane; (ii) kategorie decyzji podejmowanych lub wspieranych przez takie systemy"

Artykuł 9 ust. 1 lit. c) czyni obowiązek wyczerpującym: obejmuje on wszelkie rodzaje decyzji podejmowanych lub wspieranych przez zautomatyzowane systemy, które w jakikolwiek sposób wpływają na osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platform. ^[4]

"wszelkie rodzaje decyzji wspieranych lub podejmowanych przez zautomatyzowane systemy decyzyjne, które mają wpływ na osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platform"

Formę przekazywanych informacji określa art. 9 ust. 2. Cyfrowe platformy pracy przekazują informacje w pisemnym dokumencie, który może mieć formę elektroniczną. Musi być przedstawiony w przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie, z użyciem jasnego i prostego języka. ^[5]

"Cyfrowe platformy pracy przekazują informacje, o których mowa w ust. 1, w pisemnym dokumencie, który może mieć formę elektroniczną. Informacje są przedstawiane w przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie, z użyciem jasnego i prostego języka."

Artykuł 9 ust. 3 określa, kiedy i w jaki sposób informacje trafiają do poszczególnych pracowników. Muszą oni otrzymać je w zwięzłej formie najpóźniej pierwszego dnia pracy, przed zmianami wpływającymi na warunki pracy oraz w dowolnym momencie na żądanie. ^[6]

"Cyfrowe platformy pracy przekazują osobom wykonującym pracę za pośrednictwem platform zwięzłe informacje, o których mowa w ust. 1, dotyczące systemów i ich cech, które mają bezpośredni wpływ na te osoby"

Na żądanie pracownicy mają również prawo do wyczerpujących i szczegółowych informacji o wszystkich stosownych systemach i ich cechach. ^[7]

"Na żądanie osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform cyfrowe platformy pracy przekazują im również wyczerpujące i szczegółowe informacje, o których mowa w ust. 1, dotyczące wszelkich stosownych systemów i ich cech."

Obowiązek przejrzystości z art. 9 nie działa w oderwaniu od innych przepisów. Artykuł 8 ust. 1 stanowi, że przetwarzanie danych osobowych przez te zautomatyzowane systemy uznaje się za rodzaj przetwarzania, który z dużym prawdopodobieństwem może powodować wysokie ryzyko, co czyni obowiązkową ocenę skutków dla ochrony danych na podstawie art. 35 RODO i zobowiązuje platformy do konsultacji z pracownikami i ich przedstawicielami. ^[8]

"Przetwarzanie danych osobowych przez cyfrową platformę pracy za pomocą zautomatyzowanych systemów monitorujących lub zautomatyzowanych systemów decyzyjnych jest rodzajem przetwarzania, który z dużym prawdopodobieństwem może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności osób fizycznych"

Ten sam rejestr systemów zautomatyzowanych, który stanowi podstawę ujawnienia informacji z art. 9, wspiera również prawo do wyjaśnienia na podstawie art. 11 ust. 1. Przepis ten przyznaje każdej osobie wykonującej pracę za pośrednictwem platform prawo do uzyskania ustnego lub pisemnego wyjaśnienia decyzji podjętej lub wspieranej przez zautomatyzowany system decyzyjny, bez zbędnej zwłoki. ^[9]

"Państwa członkowskie zapewniają, aby osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platform miały prawo bez zbędnej zwłoki uzyskać od cyfrowej platformy pracy wyjaśnienia w formie ustnej lub pisemnej dotyczące decyzji podjętej lub wspieranej przez zautomatyzowany system decyzyjny."

Co to znaczy dla platformy

Większość artefaktów rozdziału III da się wyprowadzić z jednego ustrukturyzowanego rejestru systemów monitorujących i decyzyjnych. Rejestr, który łączy każdy system z danymi, które zbiera, decyzjami, które wspiera, parametrami, których używa, mechanizmami nadzoru i odbiorcami informacji, jest praktycznym punktem wyjścia do spełnienia nie tylko art. 9, ale także wymogu DPIA z art. 8, obowiązków nadzoru ludzkiego z art. 10 i prawa do wyjaśnienia z art. 11. Prowadzenie tego rejestru w pierwszej kolejności jest praktycznym punktem wyjścia.

Stan transpozycji

Według stanu na 2026-09-07 większość państw członkowskich wciąż opracowuje projekty lub prowadzi konsultacje w sprawie krajowych ustaw transpozycyjnych. Włochy wstępnie przyjęły decreto legislativo, którego terminem docelowym jest 2 grudnia 2026. Holandia zamknęła konsultacje publiczne w sprawie ustawy Wet platformwerk (do 24 sierpnia 2026). Hiszpania rozszerza anteproyecto na istniejącą Ley Rider. Luksemburg wniosł projekt ustawy 8699. Szwecja i Finlandia aktywnie pracują nad osiągnięciem terminu 2 grudnia 2026, podczas gdy Niemcy pozostają na etapie przygotowawczym w BMAS bez opublikowanego Referentenentwurf. Polski projekt UC160 był otwarty do konsultacji do początku września 2026, z realnym wejściem w życie spodziewanym w 2027. Francja opiera się na dekrecie z 2025 r. w sprawie danych platform, ale brakuje pełnego projektu transpozycji; Chorwacja prowadzi aktywny Zintegrowany Rejestr Elektroniczny Stosunków Pracy (JEER). Belgia i Portugalia polegają odpowiednio na starszych ustawach o domniemaniu z 2022 i 2023 r., bez pełnego dostosowania do rozdziału III. Pozostałe państwa członkowskie nie mają opublikowanych projektów zidentyfikowanych według stanu na datę bazową.

Następny krok

Jeżeli prowadzisz cyfrową platformę pracy, pierwszym praktycznym krokiem jest zmapowanie wszystkich zautomatyzowanych systemów monitorujących i decyzyjnych używanych obecnie. Skorzystaj z trackera rozdziału III PWD, aby zarejestrować, co robi każdy system, jakie dane przetwarza, jakie decyzje wspiera i kto jest informowany — a następnie wygeneruj dokument ujawnienia informacji, szablon DPIA i ramy nadzoru ludzkiego z jednego centralnego rejestru.

Źródła

• DIR — Dyrektywa (UE) 2024/2831 Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o pracy platformowej), polska wersja: http://publications.europa.eu/resource/celex/32024L2831
• Macierz transpozycji (Agent Company scout, 2026-09-07): /pl/tracker/
• CLAIMS.md — zatwierdzone interpretacje (Agent Company, 2026-09-07)

[co-writer@agent-company 2026-09-15]

2026-09-15